de radio amateur logo

DIY LPAM Zender

 

 

 

DIY Middengolf LPAM Zender met Buizen

Met deze DIY Middengolf LPAM Zender die je eenvoudig na kunt bouwen kun je jouw dorp, wijk of kleine stad eenvoudig van muziek voorzien. 

Natuurlijk is ook dit zendertje dat 12 watt in je Antenne pompt uitgerust met buizen. Of lampen zoals mensen ze vroeger vaak noemden en als je bovenstaande foto van de zender in wording bekijkt begrijp je waarom dat zo was. 

Het ontwerp en schema van deze zender vind je via het menu, LPAM, klik op 'Middengolf Zender met Buizen'.

 

Het Chassis

Het chassis voor deze eenvoudige zelfbouw zender komt weer van André van Beynum. Voor de montage gaten heb ik weer een dagje in de schuur gestaan.  

Voor ik nu weer bedolven wordt onder mailtjes met 'Koos, hoe kom je aan die 402 spoelen die op de foto staan'. Die spoelen kun je gewoon per mail in Duitsland bestellen (meer info op onze waar vind je die radio onderdelen pagina).

Hier is het schema voor dat chassis.

Klik op de afbeelding voor een grotere weergave

DIY Middengolf LPAM zender met buizen chassis ontwerp 

Variac 500 Watt 2 Ampere

 

Stuurtrap van diy lpam zender

We beginnen met het monteren van de grotere onderdelen en het aanleggen van de bedrading voor voedingsspanningen.

De voedingen worden geïnstalleerd en daarna sluiten we de zender aan op de Variac en voeren we voorzichtig de voedingsspanning op. We zien een rokende weerstand en schakelen snel de spanning af.

Als we de kortsluiting die de rook veroorzaakte hebben opgelost krijgen we het resultaat dat je ziet je op de foto bovenaan deze pagina.  

 

We starten nu met de modulator trap

In het ontwerp van deze DIY LPAM Zender neemt de modulator trap met EL84 een sleutelpositie in. 

Voor we verder gaan wil ik zeker weten dat die trap goed en netjes werkt.

 

We beginnen de bouw en test fase daarom met de stuurtrap van de DIY LPAM Zender. Kom je net binnenvallen op deze pagina? Het ontwerp van deze zender zie onder het menu LPAM en dan in het menu op de bladzij “Middengolf Zender met Buizen”.

Deze modulator met EL84 hoeft niet hard te werken en dat zou gunstig moeten uitpakken in die zin dat hij geen harmonische HF produceert en een mooie modulatie laat zien. De buis staat in klasse A. De modulatietrafo is er daarom één van 7000 ohm.

De 5 ohm kant van die trafo wordt later van spraak en muziek voorzien met onze Audio Versterker met Buizen. Onze zelfbouw Audio Dynamiek Compressor zorgt voor optimaal benutten van het zendvermogen en voor de 9 kHz bandbreedte beperking.

De stuurtrap bezit een afstemkring aan de ingang maar niet aan de uitgang.  In totaal bezit de zender drie afstemkringen en dat zou genoeg moeten zijn. Is dat ook zo? Dat gaan we zien. 

We voeden de ingang van de stuurtrap nu met twee signalen van de toongenerator. Een HF signaal van 675 kHz op de 402 Hf trafo en een signaal van 1000Hz op de modulatietrafo.

Wat levert dat op bij de 5,6k weerstand die als belasting aan de anode van de EL84 hangt?

 

Een paar eisen vooraf

De modulator van onze DIY LPAM Zender moet aan de volgende eisen voldoen:

  1. 100% modulatie in de testomgeving met de toongenerator als voedingsbron.

    Ik weet ook wel dat 100% modulatie in de praktijk onhaalbaar is. Maar de Audio Dynamiek Compressor die we eerder hebben gebouwd moet er voor zorgen dat we dicht in de buurt komen.

    In een testsituatie met een constante toon als input moet nagenoeg 100 mogelijk zijn.

  2. De modulator moet voldoende spanning en vermogen leveren voor de 807 buis. Dat is 14V PP of 10V RMS op een belasting van ruwweg 20k.

We gaan zien of dat werkt.

 

 

Een Goedkope Spectrum Analyser (€ 230,-)

Een spectrum analyser is een instrument waarmee je het frequentiespectrum kunt afgrazen op zoek naar bijvoorbeeld ongewenste en/of storende signalen.

Zo’n analyser is zeer geschikt om een zelfbouw zender zoals deze DIY LPAM Zender te onderzoeken op uitstoot van andere frequenties dan de gewenste frequentie.

Deze instrumenten zijn helaas nogal duur. Enkele duizenden Euro's.

 

Maar daar heb ik iets op gevonden. Een goedkope Spectrum Analyser in de vorm van een SDR Play DX. Deze computerontvanger heb ik al twee jaar in gebruik en krijgt nu nog een extra functie.

Ik sluit een draadje van 20 cm aan op de C antenne van de SDR en wikkel daar een paar slagen draad omheen die ik even tijdelijk aan de anode van de EL84 hang.

Op die manier kan ik de frequentiebanden afzoeken naar de modulator.

De modulator ingang heb ik afgestemd op 675kHz en daar een toongenerator met die frequentie op aangesloten.

De audio ingang heb ik voorzien van een toon van 400Hz.

En nu de frequentiebanden even afzoeken naar die toon. En met succes

Onderstaande afbeelding laat zien dat de modulator luid en duidelijk doorkomt op 765kHz maar ook op 1350. 2025, 2700 en zelf nog een zwak signaaltje op 3375kHz.

Een spectrum analyser voor Euro 230

 

 

 

klein filtertje

Dat vraagt om maatregelen!

Om dit euvel met ongewenste harmonische signalen de kop in te drukken in mijn DIY LPAM Zender heb ik een klein filtertje ingebouwd dat op de eerste harmonische al 25dB demping geeft (dat is ruim 300keer).

Een klein filtertje ingebouwd dat op de 1e harmonische al 25 dB demping geeft in deze DIY Middengolf LPAM Zender met Buizen

 Dit filtertje werkt perfect.

 

 

Pi filter en antenne aanpassing

Nu we toch met filters bezig zijn ook maar het Pi filter dat naar de antenne gaat in elkaar gezet. Dit filter monteer ik in een plastic doosje (heeft haarcrème in gezeten). 

 

Het pifilter naar de antenne

De binnenkant van dit doosje heb ik met aluminium folie bekleed zodat er bij de zender minimaal signaal wordt uitgestraald.

De ferriet ring is een FT82-77. Met dit materiaal heb je maar 10 windingen nodig om 140µH inductie te scoren. De vaste condensatoren van het filter zitten aan de onderkant van het Vero bordje. 

Zoals je bij deel 1 van dit project kon lezen (Middengolf zender met buizen) hadden die condensatoren geen lang leven.

Nadat ook die uitdaging is opgelost kunnen kijken of de 807 in de praktijk net zoveel vermogen de dummy load inpompt (12,5 Watt) als LTSPICE laat zien.

 

 

Dat valt lelijk tegen

Deze versie van de DIY LPAM Zender pompt met veel moeite een signaal van 5V in de dummy load. Daarbij wordt die kleine ringkern toch wel warm. Dat laatste is ook niet helemaal de bedoeling dus maar een grotere ringkern nemen (FT240-77).

Het warmte issue is hiermee van tafel maar het uitgangssignaal blijft miserabel.

Het kost me een week om uit te vinden wat hiervan de oorzaak kan zijn maar dan heb ik de oorzaak te pakken en de oplossing.

Meer over lees je in de raadsels en geheimen van een renikern HF Ferriet spoel.

 

 

De Oscillator

van deze DIY Middengolf LPAM Zender met Buizen

De oscillator en buffer, nagebouwd van een eerdere experiment werkt uitstekend maar de stabiliteit van deze uitvoering viel mij tegen. Afgestemd op 675000 Hz liet hij een frequentieverloop zien dat zicht bewoog tussen 674800 Hz en 675200 Hz.

Is dat erg?

Merken luisteraars daar iets van?

Waarschijnlijk niet. Maar een robuust en betrouwbaar gevoel levert het niet op en zo zal het AT (de licentieverstrekker) er waarschijnlijk ook naar kijken.

Dat moet dus beter kunnen en ik ga kijken waaraan dat frequentieverloop kan liggen. Ik kan niets vinden. De oscillator zit degelijk in elkaar. Het enige waar ik aan twijfel zijn die mica afstem-trimmertjes. 

Ik het verleden heb ik er wel eens een uit elkaar gehaald en geconstateerd dat die zijn opgebouwd uit aluminium folie en mica folie. Een wat flodderig geheel.

Ik ga weer Internet afstruinen en op zoek naar informatie dat mijn vermoeden kan bevestigen of ontkrachten. Aanvankelijk vind ik niets dat mijn diy lpam zender een stapje verder kan brengen.

Tot ik stuit op een uitgave van Jongens Radio uit de jaren '60 en daar werd bij de beschrijving van een middengolf tweekringer ontvanger aanbevolen om luchttrimmers te gebruiken en geen mica trimmers. Die laatste zouden minder stabiel zijn.

Bingo.

 

 

luchttrimmer / toltrimmer voor de oscillator van de diy lpam zender

Een luchttrimmer in de Oscillator van deze DIY LPAM Zender

Luchttrimmertjes waren in mijn jeugd populair. In o.m. oude Philips Radio's kwam je ze tegen en je kon ze ook kopen bij de plaatselijke onderdelenwinkel.

Die tijden zijn voorbij. Er is bijna niet aan te komen maar Elektrodump had laatst een paar zogenaamde toltrimmers in de aanbieding en die heb ik direct besteld. Niet dat ik ze toen nodig had maar soms zie je aanbiedingen op Internet die je beter gelijk maar kunt bestellen ook al heb je ze niet direct nodig.

Je kunt er namelijk gif op innemen dat op het moment jij dat onderdeel wel nodig hebt je ze nergens kunt vinden.

Kortom micatrimmer eruit en luchttrimmer er in en die samen met de mica condensator rechtstreeks op de 402 spoel gesoldeerd. (Dus zonder verbindingsdraadjes).

Het resultaat?

 

Een luchttrimmer in de Oscillator van deze DIY Middengolf LPAM Zender met buizen

 

De Middengolf Zender staat urenlang te spelen (op een dummy load) met een frequentie verloop van maximaal 10 Hz. De frequentie afgestemd op 675000Hz beweegt in een dag tijd een paar keer in stapjes van 1 Hz heen en weer tussen de 674990 Hz  en 675010 Hz.

Dat resultaat stemt me tevreden :-) 

 

Wordt vervolgd

 

 


Reactie van Site volgers


Frans

Interessant Koos. Je gaat een legaal Middengolf station beginnen! Wilde ik ook al lang eens doen. Wat zijn je uitzendplannen, roepnaam, frequentie etc.?

..Koos

Leuk, je reactie. Dank je Frans. Nee, ik ga geen station beginnen. Het gaat mij om het experiment met de techniek :-). De zender zal hoogstens 5 minuten in de lucht zijn om het bewijs van de antenne techniek te leveren. Meer niet.  

Maar na bewezen succes van een ontwerp deze nabouwen, dat kan natuurlijk. Hulp nodig? Ik help je met plezier. 

 

 

 

 

Terug van DIY Middengolf LPAM Zender met Buizen naar LPAM

 

 

 

 

Je reactie en/of vraag
Je persoonlijke gegevens worden niet op de site vermeldt!

Alleen je Vraag en je Voornaam is zichtbaar op de site.


Magic Word?